Astma oskrzelowa

Przewlekła choroba zapalna układu oddechowego związana z nadreaktywnością oskrzeli, która prowadzi do ich skurczu, obrzęku śluzówki oraz nadprodukcji skutkujące ograniczeniem przepływu powietrza przez drogi oddechowe (obturacja). Astma oskrzelowa charakteryzuje się okresowym zaostrzeniem powodującym nasileniu objawów: kaszlu, duszności, uczucia ściskania w klatce piersiowej czy świszczącego oddechu. Jest jedną z najczęstszych chorób przewlekłych występujących na świecie.

I Problem pielęgnacyjny:

Ryzyko wystąpienia ostrej niewydolności oddechowej związanej ze zwężeniem oskrzeli przejawiające się dusznością

Cel: Niedopuszczenie do stanu zaburzenia czynności układu oddechowego

Interwencje pielęgniarskie:

  • Stały pomiar wysycenia krwi tlenem przy pomocy pulsoksymetru
  • Obserwacja częstości, głębokości oraz regularności oddechu
  • Obserwacja zabarwienia powłok skórnych mogących wskazywać na sinicę
  • Ograniczenie czynników wywołujących napady duszności (czynniki drażniące, alergeny, stres czy silne emocje)
  • Zapewnienie odpowiedniego mikroklimatu w pomieszczeniu (temperatura powietrza 18 – 22 °C i 50 – 70 % wilgotności)
  • Ułożenie pacjenta w pozycji ograniczającej prace klatki piersiowej na rzecz oddechu przeponowego w wypadku zaostrzenia duszności
  • Zastosowanie tlenoterapii w razie wystąpienia duszności
  • Podaż leków rozkurczających oskrzela (ß2-mimetyk lub lek przeciwcholinergiczny) zgodnie z indywidualną kartą zleceń lekarskich
  • Obserwacja pacjenta pod kątem wystąpienie skutków ubocznych podanych leków

II Problem pielęgnacyjny:

Ryzyko powstania zakażenia wynikającego z obniżonej odporności pacjenta objawiające się nawracającymi infekcjami u chorego

Cel: Niedopuszczenie do wystąpienia zakażenia, zapewnienie warunków ograniczających rozwój drobnoustrojów chorobotwórczych

Interwencje pielęgniarskie:

  • Codzienne wykonywanie pomiaru temperatury w celu wykrycia wczesnego stadium zakażenia
  • Zapewnienie odpowiedniego mikroklimatu w pomieszczeniu (temperatura powietrza 18 – 22 °C i 50 – 70 % wilgotności)
  • Dbanie o aseptykę i antyseptykę podczas wykonywania czynności pielęgniarskich
  • Motywowanie chorego do wykonywania regularnych ćwiczeń ogólnousprawniających oraz oddechowych w celu wzmocnienia odporności i utrzymania prawidłowej wagi ciała
  • Edukacja na temat stosowania pełnowartościowej diety (zapobieganie niedoborom witamin A, C, E, cynku, potasu, selenu oraz magnezu) w celu uniknięcia osłabienia organizmu mogącego zwiększać ryzyko infekcji
  • Wskazanie na konieczność zaprzestania korzystania z wyrobów tytoniowych powodujących podrażnienie błon śluzowych a w konsekwencji ułatwiających przenikanie drobnoustrojom chorobotwórczym

III Problem pielęgnacyjny:

Dyskomfort pacjenta pogarszający wentylację płucną objawiający się występowaniem kaszlu i świszczącego oddechu

Cel: Poprawa wentylacji płucnej

Interwencje pielęgniarskie:

  • Stały pomiar wysycenia krwi tlenem przy pomocy pulsoksymetru
  • Zapewnienie odpowiedniej wentylacji w pomieszczeniu pacjenta
  • Ułożenie pacjenta w pozycji ograniczającej prace klatki piersiowej na rzecz oddechu przeponowego w celu ułatwienia oddychania
  • Zapewnienie w pomieszczeniu ciszy i spokoju oraz ograniczenie sytuacji wywołujących stres u chorego
  • Motywowanie pacjenta do zastosowania gimnastyki oddechowej (oddychanie z oporowanym wdechem) w celu wzmocnienia mięśni oddechowych
  • Podaż leków rozkurczających oskrzela (ß2-mimetyk lub lek przeciwcholinergiczny) oraz  zgodnie z indywidualną kartą zleceń lekarskich
  • Obserwacja pacjenta pod kątem wystąpienie skutków ubocznych podanych leków

IV Problem pielęgnacyjny:

Deficyt samoopieki związany z przebytym napadem astmy objawiający się zwiększoną męczliwością przy wykonywaniu czynności dnia codziennego

Cel: pomoc w samoopiece

Interwencje pielęgniarskie:

  • Zapewnienie wsparcia psychicznego oraz spokoju w pomieszczeniu
  • Zapewnienie odpowiedniego mikroklimatu w sali (wilgotność 50-60%, temp 18-22 °C)
  • Pomoc w czynnościach dnia codziennego (higiena ciała, toaleta jamy ustnej)
  • Przekazanie informacji związanej z potrzebą ograniczenia aktywności fizycznej przy zaostrzeniu objawów choroby
  • Ułatwienie kontaktu z rodziną i wdrażanie jej w pomoc choremu
  • Zapewnienie wygodnej pozycji leżącej ułatwiającej oddech przeponowy

V Problem pielęgnacyjny:

Brak motywacji do podjęcia rehabilitacji objawiający się niechęcią wykonywania ćwiczeń

Cel: Zwiększenie motywacji do wykonywania ćwiczeń, osłabienie objawów choroby

Interwencje pielęgniarskie:

  • Udzielenie wsparcia psychicznego choremu oraz wyjaśnienie niezrozumiałych kwestii
  • Wskazanie korzyści wynikających z podjęcia regularnej rehabilitacji (poprawa jakości życia związana ze zminimalizowaniem objawów astmy)
  • Poinformowanie o konieczności wykonywania ćwiczeń ogólnousprawniających dostosowanych do stanu pacjenta (nordic walking, spacer, pływanie)
  • Przedstawienie technik oddychania wydłużające fazę wydechu
  • Przedstawienie technik relaksacji ułatwiających panowanie nad napadami astmy Poinformowanie o wskazanej pozycji przy napadzie asmty (np. pozycja woźnicy)
  • Omówienie zasad rehabilitacji z rodziną i wskazanie na konieczność motywowania pacjenta do ich realizacji

VI Problem pielęgnacyjny:

Deficyt wiedzy związany z samoopieką w środowisku domowym przy astmie oskrzelowej objawiający się częstymi pytaniami ze strony pacjenta

Cel: Zwiększenie wiedzy chorego w zakresie samoopieki

Interwencje pielęgniarskie:

  • Edukacja pacjenta odnośnie tego czym jest astma oskrzelowa (etiologia, objawy, czynniki ryzyka, leczenie)
  • Wskazanie czynników mogących nasilać objawy astmy (zanieczyszczenie powietrza, dym tytoniowy, alergeny, kurz i roztocza)
  • Poinformowanie o konieczności regularnego stosowania ćwiczeń oddechowych oraz ogólnousprawniających dostosowanych do możliwości chorego
  • Przedstawienie przykładowej pełnowartościowej diety (zapobieganie niedoborom witamin A, C, E, cynku, potasu, selenu oraz magnezu) w celu ograniczenia ryzyka infekcji mogących nasilać napady astmy
  • Przedstawienie korzyści płynących z regularnego stosowania leków (glikokortykosteroidy, leki antycholinergiczne oraz β2-mimetyki) ograniczając nasilenie objawów chorobowych

Bibliografia:

Talarska D, Zozulińska-Ziółkiewicz D. Pielęgniarstwo internistyczne. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL; 2017.

Jurkowska G. Pielęgniarstwo internistyczne. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL; 2018.

Kupryś-Lipińska I. Zmiany najnowszych Wytycznych Leczenia i Prewencji Astmy —GINA 2014. Na co powinniśmy zwrócić uwagę? Pneumonol. Alergol. Pol. 2014; 82: 393–401.

 

POZOSTAŁE PROCESY PIELĘGNOWANIA